Economical Interview

نوع: سخنرانی اقتصادی
گردآورنده: اسفندیار رشیدزاده
عنوان: سخنرانی آقای ارزاقی در جلسه ناهار ماهانه شورای بازرگانی ایرانیان (دوبی)
سوتیتر: 1- با حذف یارانه ها بار هزینه ای آن در بودجه دولت برداشته خواهد شد و امکان بکارگیری منابع آزاد شده برای مخارج جاری و عمرانی ضروری تر فراهم خواهد آمد
2- سرعت بخشیدن به خصوصی سازی واقعی و فضا دادن به بخش خصوصی در این راستا ایجاد فضای رقابتی در کشور و جلب شرکت های خارجی برای سرمایه گذاری از الزامات موفقیت این طرح است.

موضوع حذف یارانه ها و تبعات آن مدت هاست که در کلیه محافل – بویژه محافل اقتصادی و بازرگانی – مورد بحث و بررسی است. شورای بازرگانی نیز لازم دید مباحث آنرا در یک جلسه عمومی و سپس در یک جلسه پرسش و پاسخ محدودتر مطرح نماید. بدین جهت از آقای دکتر ارزاقی استاد اقتصاد دانشگاه امریکائی شارجه دعوت بعمل آمد که در جلسه 29 ژانویه 2011 ناهار ماهانه شورا که در هتل شانگریلای دوبی برگزار میشد شرکت کنند و در مورد مسائل مربوط به حذف یارانه ها در ایران سخنرانی بنمایند.

استاد ارزاقی مدتی است در کنار شورا قرار دارند و همواره بدون شائبه منّت و با خوشروئی ذاتی شان، هیچگاه دعوت به بالا بردن دانش روز اعضایمان را بی پاسخ نگذاشته اند.

تجدید نظر در سوبسیدها: مزایا، انگیزه ها و الزامات:

آقای دکتر ارزاقی در ابتدا، مقدمه ای بر لزوم اتخاذ سیاست خذف یارانه ها مطرح کرده و از آن بعنوان یک جراحی لازم برای اقتصادهای بیمار یاد کردند. ایشان یادآور شدند که در کشوری چون ایران بنا به تلقی های مختلف حجم سوبسیدها را بین 40 تا 100 میلیون دلار سالانه تخمین میزنند. رقمی که با بالا رفتن جمعیت نه تنها از آن کاسته نمی شود که سال به سال رو به تزاید است.

بنا بر داده های در اختیار ایشان برای ایجاد یک دلار GAP در ایران باید سال بسال میزان انرژی بیشتری بر حسب BTU بکار برد در صورتیکه در کشورهای دیگر این میزان مصرف انرژی یا ثابت نگهداشته شده یا رو به تنزل گذاشته است. مثال های بارز آنرا دکتر ارزاقی در نمودار مقایسه ای که از کشورهای مختلف طی دوران چند سال اخیر تهیه کرده بودند به خوبی نشان دادند. چین و شوروی نمونه های بارز این مصرف بهینه انرژی در رابطه با رشد تولید ناخالص خود پس از اتخاذ این نوع سیاستها بودند.

نکته بعدی، پائین بودن قیمت بنزین ایران نسبت به سایر کشورهای جهان مانند چین و حتی کشورهای منطقه مانند امارات عربی متحده است. این ارزانی قیمت موجب قاچاق بنزین از مرزهای کشور به همسایگان میشود.

و آخر اینکه پائین بودن قیمت محملهای انرژی، مصرف بی رویه آنرا دامن زده و فاصله آنرا روز به روز با تولید کمتر میکند.

سپس آقای دکتر ارزاقی درباره منافع کوتاه مدت خذف سوبسیدها سخن گفتند و چند مورد را یادآور شدند. از جمله اینکه:

– با حذف یارانه ها بار هزینه ای آن در بودجه دولت برداشته خواهد شد و امکان بکارگیری منابع آزاد شده برای مخارج جاری و عمرانی ضروری تر فراهم خواهد آمد؛ با افزایش جمعیت به آن هر سال بیشتر میشود.

 – اسراف در مصرف، از جمله نان به حداقل خواهد رسید (گفته میشود هم اکنون 20% آرد مصرفی نانوائی ها تبدیل به نان و بعنوان ضایعات سر از دامداری ها در میآورد).

 – قاچاق کالاهای ارزان و بویژه سوخت به کشورهای همسایه متوقف میشود.

 – و مهمتر از همه تولید در سطح کشور بهینه میشود. شفافیت قیمتها در هدایت سرمایه گذاری ها به بخش های سودآور واقعی اقتصاد کمک خواهد کرد.

طبیعی است که اثرات حذف یارانه ها در توزیع عادلانه تر درآمد در کشور اثر میگذارد زیرا طبق آمار موجود 60% یارانه ها به 20% (دو دهک بالای ) جامعه تعلق میگیرد.

ضمنا” یکی از انگیزه های اصلی اتخاذ این سیاست اقتصادی را توسط دولت و در این مقطع زمانی، آقای دکتر ارزاقی در کسری مزمن بودجه کشور دانستند گرچه مقرر است که نیمی از درآمد حاصل از حذف یارانه ها که بالغ بر 40 هزار میلیارد تومان میشود دوباره به مردم برگردد.

شرط ها و الزامات موفقیت این طرح:

آقای دکتر ارزاقی شرط هائی را برای موفقیت الزام آور دانستند و از جمله بیان داشتند:

1- باید طرح با دید بلندمدت نگریسته شود و بهیچوجه دولت در وسط پیاده کردنش از آن منصرف نشود.

2- مسئولان باید سیاست منسجمی را در بعد تعرفه ای اتخاذ کنند و با تعدیل تعرفه ها از اثر تورمی حذف یارانه ها بکاهند در حالیکه حتما” در این راه حمایت از صنایع داخلی را مد نظر داشته باشند.

3- حذف سوبسیدها باید حتما” شامل نرخ ارز هم بشود. سیاست مشخص و ثابتی با در نظر گرفتن تمام جوانب و از جمله حمایت از صادرکنندگان باید در نظر گرفته شود. تعدیل نرخ ارز برای شفافیت مورد نظر در قیمتها از ضروریات است.

4- پرداخت های ما به ازای حذف یارانه ها به مردم باید مستقیم و ساده باشد.

5- بسیار مهم است که در زمانی که این سیاست در حال پیاده شدن است از اتخاذ سیاست های دیگری که اثرات تورمی می تواند داشته باشد باید پرهیز کرد.

6- افزایش شفافیت در آمارهای اقتصادی و اطلاع رسانی آن به مردم و آگاه کردن آنها از دیگر شرط های موفقیت این طرح است. جلب مشارکت مردم با آگاه سازی آنها میسر است.

7- سرعت بخشیدن به خصوصی سازی واقعی و فضا دادن به بخش خصوصی در این راستا ایجاد فضای رقابتی در کشور و جلب شرکت های خارجی برای سرمایه گذاری از الزامات موفقیت این طرح است.

جلسه به خاطر کمبود وقت با چند سؤال محدود ادامه یافت ولی از آقای دکتر ارزاقی قول گرفته شد که در جلسه جداگانه ای در محل شورا پیرامون موارد طرح شده با علاقمندان به گفتگو بنشینند.

← Anoosheh Ansari, June 2011

About the author

admin

Comments are closed